Tez Konusu Nasıl Seçilir?
İyi bir konu seçiminin ortak özelliği: kapsamı dar, literatürü ulaşılabilir, verisi toplanabilir, danışmanın uzmanlığıyla örtüşen ve 12-18 aylık süreye sığan tema. Bu rehber, sezgisel ilgiyi 7 adımlık değerlendirme filtresinden geçirip karar veren bir çerçeve sunar ve 8 disiplinden 40 somut başlık örneğiyle zihninizi açar.
- 7 adımlık konu eleme filtresi (sırayla uygulanır)
- Danışman uzmanlık eşleşmesi nasıl test edilir
- 6 kriterli scorecard ile iki konu arasında sayısal karar
- 8 disiplinden 40 somut başlık örneği
- 5 yaygın hata ve nasıl önleneceği
Bu Rehber Kimler İçin?
Yeni Başlayanlar
Kafanızda 5-10 fikir var, hangisinin tez olabilecek olgunlukta olduğunu kestiremiyorsunuz. 7 adımlık filtre sizi 1-2 finaliste indirir.
Önerisi Tıkalı Olanlar
Danışmanınız "kapsam çok geniş" veya "veri toplaman zor" dedi. Hangi adımda hata yaptığınızı göreceksiniz.
İki Konu Arasında Kalanlar
Her ikisi de makul görünüyor. Scorecard'ın 6 kriteri ile her konuyu puanlayın — sayı kazansın, sezgi değil.
7 Adımlık Filtre
Her adım, bir önceki adımı geçemediğinde aday konuyu eler. Sırayla uygulayın — önceki adımda elenen tema, sonraki adımları geçse bile kullanılmaz.
Adım 01 — İlgi alanı taraması
Son 12 ayda dikkatinizi çeken 5-10 akademik veya pratik konuyu yazın. Trend gibi sıcak başlıkların cazibesine kapılmayın — yoğun rekabet ve hızlı eskime riski. Sürdürülebilir merak, geçici parlaklıktan değerlidir.
Adım 02 — Literatür yoğunluğu
Adayları YÖK Tez Merkezi ve Google Scholar üzerinde 15-20 dakika tarayın. Pratik aralık: 30-150 ilgili Türkçe + İngilizce çalışma. Son 5 yıllık katman (2021-2026) en az 8-10 çalışma içermeli; aksi halde alan donmuş demektir.
Adım 03 — Veri erişilebilirliği testi
Anket: kaç katılımcıya ulaşırsınız, hangi platform, 4-8 haftaya sığar mı? İkincil veri: açık erişimli mi (TÜİK, OECD)? Saha/nitel: etik kurul süresi 6-12 hafta — takvime mutlaka katın.
Adım 04 — Danışman uzmanlık eşleşmesi
Akademik özgeçmiş: danışman son 5 yılda bu alanda 3-5 yayın yapmış mı? Mevcut yük: 8'den fazla aktif danışmanlık → size ayrılan zaman azalır. Eski öğrencileriyle 5 dakika konuşun; 1-2 haftada dönüş alıyor mu?
Adım 05 — 12-18 ay süre realizmi
Saha çalışmalı + büyük örneklem → 18 aya yakın. İkincil veri analizi → 12 ay. Kavramsal çalışma → 9-12 ay. Gerçek haftada 15-20 saatlik tez süresine göre değerlendirin.
Adım 06 — Özgünlük ve boşluk analizi
Tez özgünlüğü mutlak yenilik değil, yerel veya spesifik katkıdır. Üç tip: (1) Bağlam yenisi — aynı kuram, farklı örneklem. (2) Yöntem yenisi — farklı analiz tekniği. (3) Boşluk doldurma — literature'ün atlattığı alt soru. Adım 2'deki son 5 yıllık çalışmaların Limitations + Future Research bölümlerini okuyun.
Adım 07 — Final scorecard (puanlama → karar)
İlk 6 adımı geçen 1-3 konuyu aşağıdaki 6 kriterle puanlayın. Her kriter 1-5 arası. Toplam ≥24 → başlatın. 18-23 → onarılabilir. ≤17 → bu konu değil, Adım 1'e dönün.
Adım 7 — 6 Kriterli Scorecard
İlk 6 adımı geçen 1-3 konuyu aşağıdaki kriterlerle puanlayın (her kriter 1-5 arası).
| Kriter | Puan | |
|---|---|---|
| Sürdürülebilir merak | /5 | |
| Literatür sağlamlığı | /5 | |
| Veri erişimi | /5 | |
| Danışman eşleşmesi | /5 | |
| Süre uygunluğu | /5 | |
| Özgün katkı | /5 | |
| Toplam | /30 | |
Bu scorecard'ı doldurulabilir PDF olarak hazırlıyoruz. Mayıs 2026'da yayında — bildirim almak için aşağıda e-postanızı bırakın.
8 Disiplinden 40 Örnek
Aşağıdaki başlıklar zihninizi açmak için tasarlanmıştır. Aynen kopyalamayın — bağlamınıza, danışmanınıza ve ulaşabileceğiniz veriye göre uyarlayın.
İşletme ve Yönetim
- 1.Türkiye'deki orta ölçekli aile şirketlerinde kuşak değişiminin stratejik karar süreçlerine etkisi
- 2.Hibrit çalışma modelinin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi: bilişim sektörü örneği
- 3.ESG raporlamasının BIST-30 firmalarında finansal performansa yansıması
- 4.Yapay zekâ tabanlı işe alım araçlarının aday deneyimine etkisi
- 5.Influencer pazarlamasında mikro-influencer ile makro-influencer ROI karşılaştırması
Eğitim Bilimleri
- 1.Uzaktan eğitim sonrası öğrenci akademik özyeterlik algısının değişimi
- 2.Sınıf öğretmenlerinin oyunlaştırma kullanımı ile öğrenci motivasyonu ilişkisi
- 3.Üniversite öğrencilerinde ChatGPT kullanımının eleştirel düşünme becerilerine etkisi
- 4.Erken çocukluk döneminde çift dilli eğitim ve sosyal-duygusal gelişim
- 5.Dezavantajlı bölgelerde ücretsiz online kurs platformlarının erişim eşitliğine katkısı
Sosyoloji
- 1.Türkiye'de Z kuşağı genç işsizliğinin sosyal sermayeyle ilişkisi
- 2.Şehir içi göçün mahalle dayanışmasına etkisi: İstanbul örneği
- 3.Sosyal medyada performatif aktivizm ile gerçek katılım arasındaki bağ
- 4.Pandemi sonrası tek başına yaşayan bireylerin yalnızlık deneyimi
- 5.Geleneksel düğün ritüellerinin değişen anlamı: kentleşme bağlamında
Psikoloji
- 1.Ergenlerde sosyal medya kullanımı ile beden imajı algısı arasındaki ilişki
- 2.Bilişsel davranışçı terapinin uzaktan ile yüz yüze etkililiğinin karşılaştırması
- 3.Kahve tüketimi ve kaygı düzeyi arasındaki kısa süreli etki testi
- 4.Mindfulness uygulamalarının üniversite öğrencilerinde sınav kaygısına etkisi
- 5.Çift terapisinde dijital iletişim kalıplarının ilişki doyumuyla ilişkisi
Mühendislik
- 1.Endüstri 4.0 sensör verisi ile öngörücü bakım: KOBİ uygulaması
- 2.Solar panel verimliliğine yerel atmosferik kirliliğin etkisi: 3 kentte ölçüm
- 3.Lityum-iyon batarya geri dönüşüm süreçlerinin maliyet-fayda analizi
- 4.5G destekli IoT sistemlerinde gecikme optimizasyonu
- 5.Sürdürülebilir beton üretiminde uçucu kül oranının basınç dayanımına etkisi
Sağlık Bilimleri
- 1.Pandemi sonrası uzun-Covid hastalarında yaşam kalitesi ölçümü
- 2.Tip 2 diyabetlilerde dijital sağlık takip uygulamalarının kan şekeri kontrolüne etkisi
- 3.Hemşirelik öğrencilerinde simülasyon eğitimi ile klinik özyeterlik ilişkisi
- 4.Akdeniz diyetinin metabolik sendromda 6 aylık etkisi
- 5.Çocuk acil servisinde triaj sürelerinin teknoloji destekli iyileştirilmesi
Hukuk
- 1.Yapay zekâ tarafından üretilen içerikte telif sahipliği: karşılaştırmalı hukuk analizi
- 2.Kişisel verilerin korunmasında KVKK ile GDPR'ın uygulanma farklılıkları
- 3.Türk iş hukukunda uzaktan çalışma haklarının yeniden çerçevelenmesi
- 4.Tüketici kredilerinde haksız şart denetimi: yargı kararları analizi
- 5.İklim değişikliği davalarında ispat yükü ve uluslararası emsaller
Bilgisayar ve Bilişim
- 1.Türkçe doğal dil işlemede transformer tabanlı modellerin duygu analizi performansı
- 2.Federe öğrenmede kişisel verinin korunması ve model doğruluğu dengesi
- 3.E-ticaret sitelerinde A/B test sonuçlarının istatistiksel anlamlılık değerlendirmesi
- 4.Açık kaynak kodlu CMS güvenlik açıklarının tipik istismar senaryoları
- 5.Edge computing mimarisinde gerçek zamanlı görüntü işleme uygulamaları
5 Yaygın Hata
Çok geniş kapsam
"Türkiye'de eğitim sistemi" → tez değil, kitap. Kapsam daraltmadan filtreyi geçmeyin.
Trend kapanı
Bugünün sıcak başlığı, 18 ay sonra eskimiş ya da aşırı doymuş olabilir. Sürdürülebilir akademik merak, heyecan dalgasından önemlidir.
"Kimse yapmamış" yanılsaması
Kimsenin yapmaması iki anlama gelir: ya kimse umursamıyor (zayıf), ya yapılması zor (riskli). Adım 2 ve 3 birlikte test edilmeli.
Veriyi düşünmeden başlık yazmak
En sık iptal sebebi: konu güzel, veri yok. Adım 3 atlama-yasaklı.
Danışman tercihini sona bırakmak
"Konuyu seçeyim, sonra danışman bulurum" yaklaşımı, konunun yarısının ölü doğmasına yol açar. Adım 4'ü konu seçerken paralel düşünün.
Sıradaki Adım
Konuyu seçtiniz — sıra tez önerisi yazımına geliyor. Önce pillar rehbere, sonra kardeş yazılara göz atın.
Yüksek Lisans Tezi Nasıl Yazılır? Adım Adım Rehber
Pillar rehber — tüm sürecin haritası
Literatür Taraması Nasıl Yapılır? 7 Adım + Excel Matris
Google Scholar + YÖK Tez workflow
Tez Önerisi Nasıl Yazılır? + Word Şablonu
Mayıs 2026
Tez Konusu Değerlendirme Formu (PDF Scorecard)
Yukarıdaki 7 adım × 6 kriter scorecard'ı doldurulabilir bir PDF olarak hazırlanıyor. Mayıs 2026'da yayında. Yayın anında ilk siz ulaşacaksınız — aşağıya e-postanızı bırakın.
SSS
Sık Sorulan Sorular
Tez konusu seçimi hakkında en çok sorulan soruları yanıtladık.
Çoğu öğrenci için 2-4 haftalık aktif çalışma yeterlidir. 7 adım filtresinin her adımına 2-3 saat ayırırsanız, paralel olarak 2-3 aday konunun değerlendirmesi 14-21 gün içinde tamamlanır. Bu süreyi uzatmak daha iyi karar değil, daha geç başlamak demektir.
Son güncelleme: 28 Nisan 2026
Profesyonel Destek
48 saatte 3 kişiselleştirilmiş tez konusu önerisi
Bölümünüz, ilgi alanınız ve danışman profilinize göre 7 adım filtresinden geçmiş 3 başlık + kısa gerekçe + literatür çekirdeği. 250 TL, 48 saat teslim.
Taahhüt yok · Onay sonrası 1 kez ücretsiz revizyon