Literatür Taraması Nasıl Yapılır?
Literatür taraması, tez konunuzu mevcut bilgi birikiminin içine yerleştiren sistematik bir süreçtir. Bu rehber Google Scholar + YÖK Tez ekosisteminde 7 adımlık workflow + 6 kolonlu Excel takip matrisi ile sürecin tamamını kapsar.
- 7 adımlık tarama workflow'u (Google Scholar + YÖK Tez)
- Sistematik vs integratif tarama — hangisi sizin için?
- 6 kolonlu Excel takip matrisi yapısı
- Boşluk analizi: sentezi nasıl yazarsınız
- 5 yaygın hata ve Zotero/Mendeley araç seçimi
Bu Rehber Kimler İçin?
Önergeye Hazırlanan
Konu netleşti, danışman önergesi için 30-50 kaynaklık tarama ve özet paragrafları gerekiyor. 2-3 haftada tamamlamak isteyenler için.
Konu Seçemeyen
Geniş bir tarama (50-80 başlık) literatür yoğunluğunu test eder, boşluk noktalarını işaretler. Konu seçimi için önce Tez Konusu rehberine bakın.
Kaynak Karmaşası Yaşayan
Makalelerin yarısı okundu, hangisini neye atıfta bulunduğunu unuttunuz. Adım 5'teki Excel matris ve Adım 6'daki sentez tam size göre.
7 Adımlık Workflow
Tarama tek seferlik bir okuma değil, döngüsel bir aramadır: tarama → eleme → kayıt → boşluk analizi → yeni arama. Aşağıdaki 7 adım, başlangıçtan yazıya geçişe kadar tipik 3-6 haftalık sürecin bölümleridir.
Adım 01 — Anahtar kavram listesi
Konunuzu 6-10 anahtar kavrama bölün; her birinin TR + EN karşılığını + 1-2 sinonim/tezat varyasyonunu yazın. Örnek (psikoloji): ergen/adolescent, sosyal medya kullanımı/social media use, beden imajı/body image. Bu liste 18-30 arama terimi adayı oluşturur.
Adım 02 — Kaynak hiyerarşisi (sistematik mi, integratif mi?)
Sistematik tarama: sıkı PRISMA protokolü, tüm uygun çalışmaları kapsama hedefi — çoğunlukla meta-analiz tezleri için. İntegratif tarama: temsiliyet hedeflenir, yöntem daha esnektir — çoğu yüksek lisans tezi bu kategoridedir.
Adım 03 — Veri tabanı arama
Dört platformu sırayla tarayın: Google Scholar (açık erişim + cited by özelliği), YÖK Ulusal Tez Merkezi (TR yüksek lisans + doktora), EBSCO / ScienceDirect / Scopus (kurumsal abonelik), DOAJ + arXiv + SSRN (açık erişim repolar). Boolean operators kullanın: AND, OR, NOT.
Adım 04 — Üç katmanlı eleme
Katman 1: Başlık + yazar/yıl (5 dk / 100 başlık) — konuyla alakasızları at, ~%50 elenir. Katman 2: Özet (abstract) okuması (5-10 dk / aday) — aynı sorun mu, yöntem anlamlı mı, bulgu teze girer mi. Katman 3: Tam metin okuması (30-45 dk / aday) — bu aşamada Excel matrisini doldurmaya başlayın.
Adım 05 — Excel matris kayıt (6 kolonlu takip)
Notlarınızı standart matrise yapılandırın (detaylar aşağıdaki tabloda). Araç seçimi: Excel/Google Sheets (filtrelenebilir) veya Notion database (tag'li). Atıf yöneticisi: Zotero (açık kaynak, önerilen) veya Mendeley — tarama başlamadan kurun.
Adım 06 — Boşluk analizi (sentez)
50 satırlık matrisi 4-5 paragraflık hikâyeye dönüştürün. Üç soru: (1) Tematik kümeler hangileri? (2) Çoğunluk hangi yöntemi kullanıyor? (3) Bulgular tutarlı mı, çelişkili mi? Son 5 yıllık 'Limitations' bölümlerini toplu okuyun — özgün katkı cümlesi buradan çıkar.
Adım 07 — Yazıya dökme (tematik mi, kronolojik mi?)
Tematik organizasyon (önerilen): Adım 6'daki kümelere göre alt başlıklarla, küme içinde kronolojik akış. Kronolojik: alanın tarihsel gelişimini göstermek istediğinizde. Pratik oran: %20 giriş + %60 tematik içerik + %20 boşluk + katkı kapanışı. Hedef 8-15 sayfa.
6 Kolonlu Excel Matris
Notlarınızı boş kâğıda yazmayın; bu standart matrise yapılandırın. Sentez aşamasında işinizi 5 katı kolaylaştırır.
| Kolon |
|---|
| Yazar(lar) + Yıl |
| Bağlam |
| Yöntem |
| Ana bulgu (1 cümle) |
| Sınırlama / boşluk |
| Bizim teze katkı |
Formüller + filtreler + tematik gruplama hazır Excel/Google Sheets şablonu olarak hazırlıyoruz. Mayıs 2026'da yayında — aşağıda e-postanızı bırakın, yayın anında bildiririz.
Tarama Bittikten Sonra Ne Geliyor?
Literatür taraması, tezin yöntem bölümüne giden bir merdiven; kendi başına bir hedef değil. Sentez paragraflarını yazdıktan sonra üç soruya geçersiniz:
Hangi araştırma yöntemi?
Tarama alanın hangi yöntemleri kullandığını gösterdi — boşluğu doldurmak için aynı yöntemi mi tekrar edeceksiniz?
Veri toplama aracı ne?
Anket / ölçek / mülakat / saha / ikincil veri — taramadaki ölçüm araçları hazır referans seti sağlar.
Veri analizi nasıl?
Nicel: SPSS / R / Python. Nitel: MAXQDA / NVivo / Atlas.ti. Metodoloji pillar rehberinde detaylı işleniyor.
5 Yaygın Hata
Sadece son 2-3 yıllık makaleyi okumak
Güncel olmak değerli ama alanın kuramsal temelleri 10-20 yıllık klasiklerde yatar. Hedef karışım: %50 son 5 yıl, %30 son 5-15 yıl, %20 klasik temel çalışmalar.
Tek dilde tarama
TR-only → uluslararası alanyazın eksik kalır. EN-only → YÖK Tez'deki Türkiye bağlamı çalışmaları gözden kaçar. İkisi de zorunlu.
Bulgu listesi yapıp sentezi atlamak
"Smith (2020) X dedi, Lee (2022) Y dedi..." sıralaması literatür taraması değildir. Tematik küme + boşluk yorumu olmadan tarama yarım kalmış sayılır.
Atıf yöneticisi kullanmamak
50 kaynaklı referans listesi el ile yönetilmez; her revizyonda format hatası riski. Tarama başlamadan Zotero veya Mendeley'i kurun.
"Limitations" bölümlerini atlamak
Çoğu öğrenci bulgu kısmını okuyup bırakır; oysa Limitations + Future Research bölümleri özgün katkı için altın madenidir. Adım 6 boşluk analizi bu bölümlere dayanır.
Sıradaki Adım
Tez Metodolojisi — Nicel vs Nitel, SPSS Analizi
Pillar B — araştırma yöntemi seçimi ve veri analizi
Tez Konusu Nasıl Seçilir? 7 Adım + 40 Örnek
Konu belirleme filtresi — taramadan önce veya paralel
Tez Önerisi Nasıl Yazılır? + Word Şablonu
Mayıs 2026
Literatür Takip Matrisi (Excel Şablonu)
Formüller + filtreler + tematik gruplama hazır Excel/Google Sheets şablonu Mayıs 2026'da yayında. Ayrıca Tez Önerisi Word Şablonu + Tez Konusu Değerlendirme Formu (PDF) — üç asset tek e-postada gelir.
SSS
Sık Sorulan Sorular
Literatür taraması hakkında en çok sorulan soruları yanıtladık.
Disipline ve tezin kapsamına göre değişir; tipik aralık 30-60 makale + 5-15 tez/kitap = 40-80 toplam referans. Sosyal bilimlerde 50-80 yaygın, sayısal/mühendislik bilimlerinde 30-50 yeterli olabilir. Kantite değil, sentezin gücü değerlendirilir — 40 sıkı seçilmiş kaynak, 100 düzensiz kaynaktan değerlidir.
Son güncelleme: 28 Nisan 2026
Profesyonel Destek
20 kaynağı 1 haftada özetleyelim
Tezinizin kapsamına göre seçilmiş 20 makale için: APA atıf + bağlam + yöntem + ana bulgu + sınırlama + tezinize katkı. 7 günde Excel teslim. 350 TL.
7 günlük teslim · Onay sonrası 1 kez ücretsiz revizyon