SPSS ile T-Testi Nasıl Yapılır? Adım Adım Anlatım

T-Testi Nedir?

T-testi, iki grubun ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için kullanılır. Tez çalışmalarında "Cinsiyet akademik başarıyı etkiler mi?" ya da "Eğitim öncesi ve sonrası tutumlar arasında fark var mı?" gibi sorulara yanıt arar.

Bağımsız Örneklem T-Testi (Independent Samples T-Test)

İki farklı grubu karşılaştırdığınızda (örn. kız öğrenciler – erkek öğrenciler) bağımsız örneklem t-testi kullanılır.

SPSS Adımları:

• Analyze → Compare Means → Independent-Samples T Test seçin.
• Bağımlı değişkeni "Test Variable(s)" kutusuna, gruplandırma değişkenini "Grouping Variable" kutusuna taşıyın.
• "Define Groups" ile grup değerlerini girin ve OK'e tıklayın.

Çıktıyı Yorumlama

SPSS iki tablo verir: Levene Testi ve T-Testi sonuçları.

• Levene Testi p > .05 ise varyanslar eşittir; "Equal variances assumed" satırını okuyun.
• Sig. (2-tailed) < .05 ise gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır.

Örnek rapor cümlesi: "Erkek öğrencilerin akademik motivasyon puanları (M = 3.72, SS = 0.68), kız öğrencilerin puanlarından (M = 3.41, SS = 0.74) anlamlı biçimde yüksektir, t(198) = 2.87, p = .005."

Bağımlı Örneklem T-Testi (Paired Samples T-Test)

Aynı katılımcıların iki farklı zamandaki ölçümlerini karşılaştırırken (ön-test / son-test) bağımlı örneklem t-testi tercih edilir.

SPSS Adımları: Analyze → Compare Means → Paired-Samples T Test yolunu izleyin, iki değişkeni çift olarak seçin.

Varsayımları Kontrol Etmeyi Unutmayın

T-testi; normal dağılım ve (bağımsız örneklem için) varyans homojenliği varsayar. Örneklem küçükse (<30) normallik için Shapiro-Wilk testini mutlaka çalıştırın.